Bij het starten van een eigen bedrijf moet er een keuze worden gemaakt voor een Rechtsvorm.  De rechtsvorm is de juridische vorm waarin een bedrijf is gegoten. De keuze is belangrijk aangezien er grote verschillen zijn.

Bij het inschrijven bij de Kamer van Koophandel van het bedrijf wordt vastgelegd welke rechtsvorm je kiest (lees meer over de voor- en nadelen van de Kamer van Koophandel). In het gesprek bij de KvK word je geholpen bij de keuze, maar het is goed om van te voren op de hoogte te zijn over de verschillende mogelijkheden. We noemen hier de belangrijke rechtsvormen waaruit je kunt kiezen als zelfstandig ondernemer:

De eenmanszaak

De eenmanszaak is de meest gekozen rechtsvorm, het bedrijf waarbij één persoon in alle opzichten verantwoordelijk is voor de onderneming. Juridisch gezien wordt er geen onderscheid gemaakt tussen privévermogen en ondernemingsvermogen. Een eenmanszaak houdt overigens niet in dat er maar één persoon werkzaam is in het bedrijf, er mag personeel aangenomen worden. De eigenaar van de eenmanszaak moet over zijn winst inkomstenbelasting betalen.

De Vennootschap Onder Firma (VOF):

Vergelijkbaar met de eenmanszaak, maar bij een VOF is het bedrijf door twee of meer personen (vennoten) opgericht. Ook hier zijn de eigenaren volledig verantwoordelijk en aansprakelijk. Elke vennoot betaalt inkomstenbelasting over zijn gedeelte van de winst. Een speciale vorm van de vof is de Man vrouw firma, deze is speciaal voor partners.

Commanditaire Vennootschap (CV)

Een CV is vergelijkbaar met een vof. Het verschil is dat er twee soorten vennoten zijn, beherende en stille. De beherende vennoten zijn met hun privévermogen aansprakelijk, de stille vennoten zijn aansprakelijk voor het bedrag dat zij hebben ingebracht in de onderneming. Elke vennoot betaalt over zijn gedeelte van de winst inkomstenbelasting.

Besloten Vennootschap (BV) en Naamloze Vennootschap (NV):

Bij een BV en een NV is het kapitaal van de onderneming verdeeld in aandelen, deze zijn in handen van één of meer aandeelhouders. De aandeelhouders zijn voor het bedrag dat zij hebben ingebracht in de onderneming aansprakelijk. Hierin verschilt de BV met de vorige rechtsvormen, de aandeelhouders zijn niet met hun privévermogen aansprakelijk. De BV is zelf de rechtspersoon, een juridische constructie waardoor een abstracte entiteit (organisatie) op kan treden zoals een ‘natuurlijk persoon’ dat kan doen. Een rechtspersoon kan bijvoorbeeld bezittingen en schulden hebben, aangeklaagd worden, rechtszaken aanspannen en contracten afsluiten.

De winst van de BV wordt belast met vennootschapsbelasting.  De directeur van een BV is in dienst en moet over zijn salaris inkomstenbelasting betalen. Een BV heeft meer verplichtingen dan een eenmanszaak, er moet o.a. Startkapitaal ingebracht worden en de jaarrekening moet gedeponeerd worden bij de KVK. Lees meer over rechtspersonen en BV oprichten.

Naamloze Vennootschap (NV)

De NV is vergelijkbaar met de BV. Het verschil is dat de aandelen verhandelbaar zijn.

Maatschap

Bij een maatschap gaat het meestal niet om een bedrijf, maar om een beroep, denk aan een huisartsenpraktijk. Alle artsen zijn afzonderlijk zelfstandige ondernemer, maar bepaalde zaken kunnen samen geregeld worden, denk aan een bedrijfspand en een receptioniste.

De vereniging

Bij een vereniging draait het niet om het maken van winst. Het doel van de vereniging moet een gemeenschappelijke zijn van leden.

Stichting

Bij een stichting is er een ideëel of een sociaal doel, winst is niet de drijfveer.

ZZP en Freelancer

De termen ZZP-er en Freelancer zijn geen rechtsvormen, dit is slechts een term die aangeeft dat de ondernemer zelfstandig werkt. Een ZZP-er kan zelf kiezen of hij een eenmanszaak start of een BV opricht.

Startende Ondernemers kiezen meestal voor de eenmanszaak. Het oprichten van een eenmanszaak is vrij gemakkelijk. Een bedrijfsnaam kiezen en inschrijven bij de KvK en de belastingdienst is in principe voldoende om te beginnen.  De kosten zijn ongeveer €50 euro per jaar (verschild per gemeente).  Houd er wel rekening mee dat je bij de eenmanszaak zelf volledig aansprakelijk bent voor alles wat je met je bedrijf doet, ook met je privé kapitaal. En als je getrouwd bent is ook je partner aansprakelijk, bij een risicovolle onderneming is het verstandig om de mogelijkheid voor het oprichten van een BV te bekijken.

Een besloten vennootschap (bv) kunt u alleen of met anderen oprichten. Het kapitaal (minimaal € 18.000) van de onderneming is in aandelen verdeeld. Deze zijn in handen van één of meer aandeelhouders. Zij zijn voor het bedrag dat zij hebben ingebracht aansprakelijk voor schulden van de vennootschap. De bv betaalt over de winst vennootschapsbelasting. De directeur is in dienst van de vennootschap en betaalt inkomstenbelasting over zijn salaris.