menu

Fiscale oudedagsreserve (FOR) Pensioen

De fiscale oudedagsreserve is een bedrag dat opzij gezet mag worden om te sparen voor de oudedagsvoorziening. Het bedrag kan afgetrokken worden van de winst, hierdoor wordt de belasting over dit bedrag uitgesteld totdat de reserve wordt uitgekeerd. De oudedagsreserve alleen is dus nog geen pensioen, eerder een uitstelling van de te betalen belasting.

Fiscale oudedagsreserve (FOR): sparen voor het pensioen

Het opbouwen van een pensioen is voor een zelfstandig ondernemer niet altijd eenvoudig. Daarom heeft de overheid een aantal fiscale voordelen in het leven geroepen, waarmee zelfstandigen extra pensioen kunnen opbouwen. Met de fiscale oudedagsreserve bijvoorbeeld, afgekort FOR, mag je een reservering voor je pensioen in mindering brengen op de fiscale winst.

Het principe werkt als volgt: doordat de fiscale winst dat jaar lager uitvalt, hoef je daarover minder inkomstenbelasting te betalen. Het geld dat je hiermee uitspaart, kun je alvast opzij zetten voor je oude dag of gebruiken om bijvoorbeeld een lijfrenteverzekering af te sluiten.

Ontstaan en doel FOR

De fiscale oudedagsreserve bestaat sinds 1973 en is hiermee één van de oudste fiscale voordelen van het Nederlandse belastingstelsel. De regeling werd destijds geïntroduceerd om ondernemers te stimuleren om op tijd te beginnen met sparen voor hun pensioen, zonder dat er op dat moment daadwerkelijk geld uit het bedrijf moet worden gehaald.

Het doel hiervan is tweeledig. Op korte termijn zorgt het ervoor dat ondernemers niet hoeven te bezuinigen op de investeringen die zij willen doen. En op lange termijn moet de FOR voorkomen dat zelfstandigen nadat zij stoppen met werken alleen een AOW-uitkering ontvangen.

Deelname en voorwaarden

Niet elke ondernemer kan zomaar gebruikmaken van de FOR. Om te beginnen is het belangrijk dat je voldoet aan het urencriterium. Ondernemers die jaarlijks minder dan 1225 in hun bedrijf steken, zijn dus uitgesloten van deelname. Daarnaast mag je de AOW-gerechtigde leeftijd nog niet hebben bereikt.

Wat ook een zeer belangrijk aspect is, is dat je daadwerkelijk winst hebt gemaakt, aangezien er bij de FOR een gedeelte van de winst mag worden gereserveerd. Heb je een jaar (of meerdere jaren) geen winst gemaakt, dan kun je dus ook geen bedrag reserveren voor je oudedagsvoorziening. Wanneer je geen winst maakt kun je ook geen bedrag aan de FOR toevoegen.

Deelname aan de fiscale oudedagsreserve is niet verplicht. Ook kun je ervoor kiezen om bepaalde jaren wel geld te reserveren en andere jaren niet. Vanuit de overheid wordt er bepaald hoeveel procent van de winst maximaal mag worden gereserveerd. Daarnaast geldt er een maximumbedrag, dat eveneens jaarlijks kan wisselen.

In 2018 ligt het dotatiepercentage, oftewel het percentage van de winst dat je mag reserveren, op 9,44 procent. Het maximumbedrag ligt op 8.775 euro. Stel je dat een winst hebt geboekt van 100.000 euro, dan zou je volgens het dotatiepercentage 9.440 euro aan de FOR mogen toevoegen. Het maximumbedrag zorgt er echter voor dat je in 2018 een bedrag van maximaal 8.775 euro mag reserveren.

Voor- en nadelen van de FOR

Het belangrijkste effect van de FOR is dat de te belasten fiscale winst wordt uitgesteld. Bekijk je de verschuiving over een langere periode, dan is het nog maar de vraag of het fiscaal gunstig is. Het lastige hiervan is, is dat het afhankelijk is van een flink aantal factoren. Denk bijvoorbeeld aan eventuele wijzigingen in belastingtarieven. Maar ook het toekomstige inkomen heeft invloed op het bedrag dat er uiteindelijk moet worden betaald. Want zoals al eerder aangegeven, is de FOR niets meer dan een uitstel van betaling. En het kan zelfs zijn dat je in deze situatie méér inkomstenbelasting moet betalen.

Het moment waarop de uitgestelde belasting moet worden betaald, verschilt per ondernemer. Voor sommigen is dit het moment waarop zij stoppen met het ondernemerschap, bijvoorbeeld omdat ze met pensioen gaan. Maar het kan ook zijn dat de onderneming failliet is gegaan, wordt verkocht, wordt omgezet in een bv of omdat er meerdere jaren op rij niet is voldaan aan het urencriterium.

Omdat je vooraf niet altijd kunt inschatten hoe de situatie er over enkele of misschien wel tientallen jaren uitzien voor je, loont het zeker de moeite om je goed te verdiepen in de voorwaarden en eventueel advies in te winnen bij een fiscaal specialist. De FOR kán namelijk fiscaal aantrekkelijk zijn, maar dit hoeft niet.